Sülasi Mezid | Arapça Bina Dersleri 3 | Halis Bayancuk Hoca

YouTube'da aç

Sülasi Mezid | Arapça Bina Dersleri 3 | Halis Bayancuk Hoca (Ebu Hanzala) Arapça bina derslerinde sulasi mücerred’in mezid kalıpları anlatılıyor. Ondan (otuz beş babtan) on iki bab Sülasinin üzerine ziyade edilenler içindir. O üç çeşittir. • Otuz beş babtan on iki tanesi sulasinin üzerine ziyade edilenler içindir. On iki bab ise; kendisinde bir harf, iki harf veya üç harf ziyade edilenler şekliyle üç kısma ayrılır. Birinci Çeşit: sülasi (mücerredlerin) üzerine bir harf ziyade edilenler içindir. Bu da üç babtır; Birinci bab: أفْعَلَ يُفْعِلُ إفْعَالًا ‘dir. Mevzunu: أكْرَمَ يُكْرمُ إكْرامًا ‘dir. Alameti: mazisinin başına bir harf ziyade edilmesi ile dört harf üzere olmasıdır. Binası: genellikle ta’diyyet ve bazen de lazım içindir. Müteaddinin misali: أكْرَمَ زَيْدٌ عَمْرًا ; Zeyd Amr’a ikram etti. Lazımın misali: أصْبَحَ الرَّجُلُ ; Adam sabahladı. 1.NEV’: BİR HARF ZİYADE EDİLENLER: Sulasi mücerredin üzerine bir harf ziyade edilen fiillerdir. Bu ziyadenin nedeni yeni manalar elde etmektir. Birinci nev’ üç babtır: 1.BAB: أفْعَلَ يُفْعِلُ إفْعَالًا • Bu bab iki kısımdır: • Birinci kısım: Sulasi mücerredi olan fiillerdir. Sulasi mücerred bir fiile kast ettiğimiz manayı elde etmek için ziyade ederiz. Misal: فَرحَ زيدٌ: Zeyd ferahladı. - أفْرَح زيْدٌ عَمْرًا: Zeyd Amr’ı ferahlattı. • İkinci kısım: Bu babtan olan fakat sulasi mücerredi bulunmayan fiillerdir. Misal: أفْلَحَ أقْسَمَ Bu fiiller üzerinde bu babın alametlerini taşıdıkları için bu babtandır. • Bu Babın Binası: Bu babın dokuz tane manası vardır: • Ta’diyyet: Bir fiili müteaddi yapmak için bu bab kullanılır. Misal: أكْرَمَ زَيْدٌ عَمْرًا :Zeyd Amr’a ikram etti. • Lazım: Misal: أصْبَح الرَّجُلُ : Zeyd sabahladı. • Vucdan-musadefe: Misal: أبْخلْتُهُ:Onu cimri buldum. أكْرَمْتُه: Onu cömert olarak buldum. أجْهَدْتُه: Onu çalışkan olarak buldum. Allahu Teâlâ şöyle buyuruyor: اَيْدِيَهُنَّ فَلَمَّا رَاَيْنَهُ اَكْبَرْنَهُ وَقَطَّعْنَ “Onlar onu (olağanüstü güzellikte) görünce (insanüstü bir varlıkmış gibi gözlerinde) büyüttüler, (şaşkınlıklarından) ellerini kestiler” (12 Yusuf/31) Yani “onu büyüttüler”değil “onu büyük güzel bir şekilde buldular” manasındadır. 2.BAB: فَعَّلَ يُفَعِّلُ تَفْعِيلًا İkinci bab ; فَعَّلَ يُفَعِّلُ تَفْعِيلًا ‘dir. Onun mevzunu; فَرَّحَ يُفَرِّحُ تَفْرِيحًا ‘dır. Alameti; fau-l fiil ile aynul fiili arasına aynu-l fiilin cinsinden bir harf ziyade etmek ile mazisinin dört harf üzere olmasıdır. Onun Binası; teksir/çokluk içindir. Bu teksir bazen fiilde olur. Örnek: طَوَّفَ زَيْدٌ الكَعْبَة : Zeyd Kâbe’yi [çok] tavaf etti. Bazen failde olur. Örnek: مَوَّتَ الإبِلُ : [çok] deve öldü. Bazende mef’ulde olur. Örnek: غَلَّقَ زَيْدٌ الأبْوابَ : Zeyd [çok olan] kapıları kapattı. • Bu Babın Binası: Kitapta bu babın asıl manasının teksir için geldiği yazılmıştır. Fakat bu babın asıl manası ta’diyyet için olup kitabın bu manada yaptığı yanlıştır. Bu babın altı manası vardır: • Ta’diyyet: Misal: فَرَّحَ زَيدٌ عَمْرًا :Zeyd Amr’ı ferahlattı. • Teksir: Misaller: Allahu Teâlâ şöyle buyuruyor: قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّٰیهَاوَقَدْ خَابَ مَنْ دَسّٰیهَا “Onu arındırıp (çok) temizleyen gerçekten felah bulmuştur.(9) Onu(çok) kötülüklere gömüp kirleten kimse de ziyana uğramış-tır.(10)” (91 Şems/9,10) 3.BAB: : فَاعَل يُفَاعِلُ مُفَاعَلَةً وفِعَالًا وفِيعَالًا • Bu Babın Binası: Bu babın yedi manası vardır: • Müşareke: Misal: قَاتل زَيدٌ عَمْرًا : Zeyd Amr’ı öldürdü; Buradaki عَمْرًا kelimesini mef’ul diye i’rab ederiz. Fakat bu mana olarak faildir. Aksi takdirde müşarekenin bir anlamı kalmaz. • Tek Kişi İçin: Misal: قَاتَلَهُمُ اللهُ : “Allah onları öldürdü”(9 Tevbe/ 30) ; Burada şöyle bir ince nükte vardır:”Onlar Allah’a karşı savaş anlamında bir şeyler yapmaya kalkıştılar, fakat bunu beceremediler ve beceremezler.” • Normal Kullanılır: عَاقَبْتُ اللِّصَّ :Bu fiil müşareke için de gelir: • وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهٖ • “Eğer ceza verecekseniz, size verilen cezanın misliyle ceza verin” • (16 Nahl/126) • Teksir: Misal: ضاعَفْتُ المالَ : Malı çoğalttım. • أفْعَلَ : Misal: عَافيكَ اللهُ : yani: أعْطيكَ الله العافِيَة : Allah sana afiyet versin. ÖNEMLİ BÖLÜMLER 00:00 Sulasi mezid: 4 harfli fiiller 01:34 1. bab 02:00 Sulasi mücerredin mezid kalıpları alameti 03:25 Kasem fiili 04:02 Bu babın binası umumiyetle lazimidir. Bazen de geçişli olabilir 05:49 Kur’an’dan örnekler 13:33 2. bab 21:43 Niye tekfir kalıbı kullanılır? 25:40 Hadis inkarcılarının lugat olarak eksikliği 27:03 3. bab 37:40 Haşiyedeki manaların anlatılması Kanalımıza destek olmak için https://bit.ly/3oJsI7z Tevhid Dersleri Kanalı için; https://bit.ly/2K8UdYy Tevhid Meali İçin: https://tevhidmeali.com/ Bütün Videoları İzlemek İçin; https://tevhiddersleri.org/ Dergilerimiz ve Kitaplarımıza Ulaşmak İçin: http://tevhiddergisi.org/ İletişim: +90 535 766 45 45 Şeri sorularınızı [email protected] mail adresi üzerinden sorabilirsiniz. #Sarf #SülasiMezid #Arapça