Masdardan Çıkarılanlar Hakkındaki Fasıl | Maksud Dersleri 2 | Halis Bayancuk Hoca

YouTube'da aç

Maksud Derslerinde Halis Hoca (Ebu Hanzala) mastardan çıkarılanlar hakkındaki fasılı anlatıyor. Diğer sosyal medya hesaplarımızdan yayınlamadığımız özel paylaşımlarımızdan güncel olarak haberdar olmak için linke tıklayarak WhatsApp hattımıza abone olabilirsiniz; https://bit.ly/2xHiHzN KELİMEDE ASIL OLAN NEDİR? Sarfın tanımı; “Bir aslı farklı misallere çevirmektir.” Bu aslın ne olduğu konusunda alimler ihtilaf etmiştir. Cumhura ve Basralılara göre kelimede asıl olan mastardır. Çünkü en öz mana mastardadır. Racih olan budur. Kufelilere göre ise kelimede asıl olan mazi fiildir. Bu ihtilafı bilmemizin faydası; Başka bir görüşe sahip olan bir alim bir şey söylediği zaman kafamız karışmaz. ◦ Mastar lugatta: “صَدْرٌ” kelimesinden türetilmiştir. “صَدْرٌ” daha önde olması hasebiyle göğüs için kullanılır. Mastar ise; çıkış noktası manasındadır. Allah (cc) şöyle buyuruyor: "Medyen suyuna vardığında, su başında sürülerini sulayan bir insan topluluğu gördü. Onların dışında (hayvanları diğer hayvanlara karışmasın diye sürülerine) engel olmaya çalışan iki kadın gördü. Onlara: “Bu haliniz nedir? (Niçin sürüyü sulamıyorsunuz?)” dedi. Dediler ki: “(Diğer) çobanlar sürülerini sulamadan biz sulamayız. Babamız ise bir hayli yaşlı bir adamdır.” (28/Kasas, 23) Mastar kelimenin özü olduğu için buna mastar denmiştir. ◦ Mastar ıstılahta: “Mutlak olarak (الحَدَثُ) oluş manasındadır.” Mastar da zamana delalet eden bir mana yoktur. Bu fiil ile mastar arasındaki farktır. Mesela; قُعُودًا : oturmak. Bu mücerred bir fiile delalet eder ve içerisinde zaman yoktur. قَعَدَ : oturdu. Bu hem fiile hem de zamana delalet eder. ASILDAN TÜRETİLENLER: İştikak: bir kelimeden farklı kelimeler türetmektir. Mastardan altı şey türetilmiştir: 1.Mazi 2. Muzari 3. Emir 4. Nehi 5. İsmu fail 6 İsmu mef’ul Soru: Biz emsilede masdardan türetilen 24 kalıp görmüştük. Burada ise altı kalıbın türetildiğini söylüyoruz. Neden? Cevap: Zikredilen altı kalıp diğer kalıpları da kapsar. Şöyle ki: • Fiiller ihbari ve inşai olmak üzere iki kısma ayrılırlar: İhbari: Mutlak olarak haber vermektir. Bunda yalan veya doğru olma ihtimali vardır. Mazi ve Muzari fiil ihbariye dâhildir. İnşai: İçersinde yalan veya doğruluk ihtimali olmayandır. Emir ve Nehi bu kısma dâhildir. MASDAR KALIPLARI: Kelimelerin çıkış noktası masdar olduğundan dolayı öncelikle mastarın açıklanması gerekir. Mastarın Kalıpları Konusunda Genel Anlatılanlar: ◦ Sulasi mucerred fiillerin mastarları semaidir. Bunda kıyas yoktur. “نَصَرَ” fiilinin mastarı “نَصْراً” diye “خرَجَ” fiilinin mastarı “خَرْجًا” şeklinde gelmez. Sulasi mucerred fiillerin mastarları semai olduğundan “جُروجًا” şeklinde gelir. ◦ Sulasi mucerredin dışındaki fiillerin masdarları ise kıyasidir. Bu Konuda Muhakkik Alimlerin Görüşü: Sulasi mücerredin masdarı hakkında muhakkik alimlerden İbn Malik şöyle bir yol izlemiştir: Mazi fiil üç kısma ayrılır: 1) Mazisi فَعَلَ olan 2)Mazisi فَعِلَ olan 3) Mazisi فَعُلَ olan. • Mazisi فَعَلَ olan fiillerin müteaddisi : فَعْلًا ; lazımı: فُعُولاً vezninde gelir. • Mazisi فَعِلَ olan fiillerin müteaddisi ve lazımı: فَعْلًا veya فَعَلاً kalıbında gelir. Misal: عَلِمَ عِلْمًا ; bu semaidir. فَرِحَ فَرْحًا فَرَحًا ; bu kıyasidir. • Mazisi فَعُلَ olan fiillerin masdarı iki şekilde gelir: 1) فَعَالَةً vezni; 2) فُعُولَةً vezni; Mesela: حَسُنَ bu babtadır. Masdarı: حُسْنًا kalıbındadır ve semaidir. Not: Elimizde bir kaide varsa ve Araplardan bu kaideye muhalif bir şey gelirse semai olan tercih edilir. Çünkü kaide yokken sema’ vardı. Fakat buna kaideye aykırı denir. Arap luğatında şaz dört kısma ayrılır: 1. Kullanım olarak şaz olup kıyas olarak şaz olmayanlar. 2. Kıyas olarak şaz olup kullanım olarak şaz olmayanlar. 3. Hem kıyasta hem de kullanımda şaz olanlar. 4. Hem kıyasta hem de kullanımda şaz olmayanlar. Mimli Masdarlar: • Sahih, Ecvef, Mudaaf ve Mehmuz fiillerin mimli masdarları iki şekilde gelir: • Muzaride aynu-l fiilin harekesi dammeli veya fethalı ise; ismu zaman, ismu mekân ve masdaru mimi مَفْعَلٌ şeklinde gelir. ÖNEMLİ BÖLÜMLER 00:00 Mastar kalıpları 01:10 Sarf nedir? Sarfın tanımı 01:45 İştikak: Bir kelimeden başka kelimeler türetmek 03:26 Sarfta aslın ne olduğuna dair alimler ihtilaf etmişlerdir 08:06 Lugatda mastar ve mastar kalıpları 15:08 Mastar kalıpları hakkında görüşler 18:33 Sülasi mücerredin mastarı 28:09 Mimli mastarlar 31:25 Mimli mastarlara örnekler Küfrün Karanlıklarından, Vahyin Aydınlığına… Kanalımıza Destek Olmak İçin; https://bit.ly/2MCiNmM Tevhid Dersleri Kanalı için; https://bit.ly/2K8UdYy Tevhid Meali İçin: https://tevhidmeali.com/ Bütün Videoları İzlemek İçin; https://tevhiddersleri.org/ Dergilerimiz ve Kitaplarımıza Ulaşmak İçin: http://tevhiddergisi.org/ İletişim: +90 535 766 45 45 Şeri sorularınızı [email protected] mail adresi üzerinden sorabilirsiniz. #Arapça #Maksud #Mastar #EbuHanzalaHoca #TevhidDersleri #TevhidDergisi